Royal Edinburgh Military Tattoo

Royal Edinburgh Military Tattoo

Royal Edinburgh Military Tattoo

Als je in augustus in Edinburgh bent, mag je de wereldberoemde Royal Military Edinburgh Tattoo eigenlijk niet overslaan. Het is een spektakel dat elke avond in de week (behalve op zondag) wordt opgevoerd. Het trekt jaarlijks zo’n 217.000 toeschouwers en het aantal uitvoerenden bereikt al gauw duizend deelnemers.

Het is een grandioze mix van militaire bands, doedelzakkorpsen, dansdemonstraties, demonstraties van culturele groepen, staaltjes van acrobatiek, vuurwerk en lichtprojecten die geprojecteerd worden tegen de wallen van het kasteel.

Zelfs al ben je geen liefhebber van militaire muziek (om maar te zwijgen van doedelzakmuziek), het is voor iedereen een uniek en sprankelend evenement met een heel eigen en aparte sfeer. Je ziet er de prachtigste uniformen, staaltjes van drilprecisie, folkloristische groepen in traditionele kleding, aloude ceremonieën en andere hoogtepunten die elk jaar weer terugkomen.

Er wordt aan deelgenomen door bands en groepen van over de hele wereld – inclusief Nederland – en naast bezoekers uit Schotland en het Verenigd Koninkrijk bezoeken elk jaar zo’n 70.000 mensen uit andere landen de taptoe.

Geschiedenis

De Edinburgh Military Tattoo bestaat al sinds 1950 en in 2010 kreeg ze het predicaat ‘Royal’ in verband met haar zestigjarig bestaan. Het Engelse woord ‘tattoo’ is afgeleid van het Nederlandse woord ‘taptoe’. Het woord taptoe is een verkorte versie van de oorspronkelijke term ‘Doe den tap toe’.

Dit signaal betekende dat kroegen hun biertap moesten sluiten voor soldaten, zodat deze weer op een christelijk uur in hun logementen terug waren. De taptoe werd gespeeld door een militair drumkorps en was het sein voor kroegbazen dat ze geen alcohol meer mochten verstrekken aan soldaten.

Nadat in de achttiende eeuw barakken en volledige militaire bands geïntroduceerd werden, betekende deze term niet meer alleen de laatste order van de dag maar werd hij ook gebruikt voor een ceremoniële vorm van avondentertainment door militaire muzikanten.

Vanaf 1950 groeide het evenement gestadig in aantal muzikanten en bezoekers en begonnen ook folkloristische groepen en allerlei soorten dans-,  dril- en sportdemonstraties deel uit te maken van de tattoo. Het hele gebeuren vindt plaats op de esplanade van Edinburgh Castle en vanaf 1975 bieden de tribunes plaats aan zo’n 8600 bezoekers.

Deze tijdelijke tribunes kosten in totaal zes maanden tijd om ze op te richten en weer af te breken, waardoor er door het jaar heen weinig gelegenheid is voor andere evenementen op de esplanade. Vanaf 2011 wordt een nieuw systeem van tribunes en boxen in gebruik genomen, zodat het opbouwen en afbreken maar in totaal een maand duurt. Dit nieuwe systeem kost dan ook zestien miljoen Engelse ponden, maar dan heb je ook wat!

Deelnemende groepen en traditionele hoogtepunten

De groepen

Uiteraard wordt een groot deel van de taptoe verzorgd door pipebands van Schotse regimenten en doedelzakbands uit het gehele Britse Commonwealth. Dat is misschien een beetje slikken voor mensen die niet zo weg zijn van doedelzakmuziek, maar dat wordt ruimschoots vergoed door de schitterende, kleurige uniformen en de hele entourage die ondanks de massaliteit toch iets heeft van beslotenheid en saamhorigheid. Door de jaren heen hebben heel wat bijzondere groepen een optreden verzorgd tijdens de tattoo.

Dat loopt van doedelzakbands uit Egypte in Oud-Egyptische kleding via Maori krijgsdansers met traditionele rieten rokjes, tot militaire bands en doedelzakkorpsen uit Jordanië in hun djellaba. Ook zijn er precisiedemonstraties te zien van jongens tussen de vijf en zestien jaar die op hun motoren met een halsbrekende vaart tussen elkaar door over de esplanade gieren, gymnastiekdemonstraties door het Army Physical Training Corps en drildemonstraties door speciaal opgeleide legeronderdelen van bezoekende landen.

Nederlandse groepen komen ook regelmatig terug op de tattoo. In 2011 doet het Fanfarekorps Koninklijke Landmacht Bereden Wapens weer mee met een fietsend muziekkorps in uniformen uit de eerste wereldoorlog. De fietsen die dit korps gebruikt, zijn voorzien van speciale steunen zodat de muzikanten tijdens het rijden en het uitvoeren van ingewikkelde manoeuvres door kunnen blijven spelen.

Traditionele hoogtepunten

Britten staan bekend om het vasthouden aan oude tradities en ceremonies en de Royal Edinburgh Military Tattoo maakt hier geen uitzondering op. Een vast onderdeel van de taptoe wordt gevormd door de zogenaamde ‘massed pipes and drums’ aan het einde.

Hierbij spelen alle deelnemende pipe- en militaire bands samen een aantal nummers en dat is voor toeschouwers een ware belevenis in de avondlucht en de prachtig verlichte esplanade. Uiteraard wordt alles afgesloten met het spelen (en meezingen door het publiek) van het Britse volkslied en het traditionele afscheidslied ‘Auld Lang Syne’.

Omdat het een militair gebeuren is, wordt vervolgens de vlag gestreken onder het spelen van de Last Post. Tot slot speelt de ‘lone piper’ ver weg op de wallen van het kasteel een klaaglied en ook dat is een indrukwekkend en zelfs wat spookachtig moment door de muziek en de enkele schijnwerper waarmee de piper verlicht wordt.

Alle deelnemers marcheren dan af onder het spelen van de ‘Black Bear’, het officiële signaal voor Schotse soldaten om terug te keren naar de barakken. Als dit allemaal je wat lijkt, dan moet je beslist een eventuele mogelijkheid om de Royal Edinburgh Military Tattoo mee te maken met beide handen aangrijpen!